اگر به تازگی سفالگری یا مجسمه سازی با گِل را آغاز کرده اید و اطلاعات کمی درباره ی انواع گِل سفالگری و مجسمه سازی دارید، یا می خواهید اطلاعات خود را بیشتر کنید تا انتخاب بهتری برای این که چه چیزی را با چه گِلی بسازید، پیشنهاد می کنیم این مقاله را بخوانید.
ما در این مقاله شمارا با انواع گل و ویژگی های آن ها آشنا می کنیم تا حرفه ای تر عمل کنید.
افرادی که با گِل کار می کنند، گزینه های متنوعی برای انتخاب دارند. گل سفالگری و مجسمه سازی در انواع گوناگون و با ترکیبات مختلف تولید می شود. این ترکیبات مختلف باعث می شود که هرکدام از گِل ها خواص و ویژگی های متفاوتی داشته باشند.
انواع گِل سفالگری
- گل رس
- گل سرامیک
- گل اِستون وِر
- گل سیاه
گِل رس
گلِ رس که به آن گل سرخ یا گل قرمز نیز می گویند متداول ترین نوع گِل از انواع گل سفالگری و مجسمه سازی است.
البته نکته ی مهم این جاست که در تمام انواع گل سفالگری و مجسمه سازی که نام بردیم، خاک رس پایه ی اصلی تشکیل دهنده ی آن است و درصد و انواع مواد معدنی موجود در آن ها موجب تفاوت های موجود در این گل ها میشود. پس درواقع همه ی انواعی که نام بردیم گل رس محسوب میشوند، اما در ذهن افراد تنها گِلی که رنگ قهوه ای یا سرخ دارد، گل رس است. پس این نکته را در نظر داشته باشیم که تمام انواع گلی که در این مقاله به آن ها اشاره می شود، گل رس هستند.
گل رس یا گل سرخ با توجه به میزان و درصد مواد معدنی موجود در خودش به رنگ های تنالیته ی قهوه ای تا قرمز یافت می شود.
از این گل برای سفالگری و مجسمه سازی استفاده می شود و معمولا در بازار دو نوعِ ویژه ی کار با دست و کار با چرخ آن موجود است.
هنگامی که با گل رس کار می کنید، باید مدام دست خود را مرطوب نگه دارید، چرا که اگر دست شما، حتی کمی خشک باشد، بافت گِل دچار ترک می شود و ممکن است بعد از خشک شدن و یا پخت، بشکند، بنابراین مهم ترین نکته هنگام کار با گل رس، بعد از خوب وَرز دادن، حفظ رطوبت دائمی آن است.
هم چنین اگر خیسی دست شما بیش از اندازه باشد و میزان رطوبت گِل بالا برود ممکن است کار شما به دلیل وجود آب زیاد در بافت گل دچار ترک خوردگی بشود. این مسأله کمی کار با گل رس را برای مبتدیان سخت می کند، چرا که نمی دانند دقیقا باید چه میزان رطوبت را در گل حفظ کنند، اما با آموزش و تمرین به راحتی متوجه خواهید شد که اصلا کار دشواری نیست و می توانید از کار با گل رس نیز لذت ببرید.
یکی از مزایای گل رس نسبت به سایر گِل ها این است که پس از خشک شدن تُرد نیست و یک مقاومت نسبی دارد، البته اگر آن را در تماس با آب بگذاریم،در آن حل خواهد شد و لازم است برای این که کاملا در برابر آب، رطوبت و ضربه مقاوم شود آن را در کوره بپزیم.
گل رس بعد از پخت تغییر رنگ می دهد و رنگ آن معمولا کمی به سرخ گرایش پیدا می کند.
گِل سرامیک
گِل سرامیک یکی دیگر از انواع گِل سفالگری و مجسمه سازی است. رنگ این گِل طوسی روشن است اما بعد از پخت سفید می شود.
گل سرامیک نسبت به گل رس الاستیسیته ی بالاتری دارد و هنگام کار با آن نیاز نیست دائما نگران حفظ رطوبت دست ها و گِل مان باشیم، اما این بدان معنی نیست که بدون آب می توان با آن کار کرد و به آن شکل داد.
گل سرامیک معمولا برای ساخت انواع ظروف استفاده می شود و در دو نوع مناسب کار با دست و کار با چرخ موجود است. اما بسیاری از افراد برای مجسمه سازی نیز از آن استفاده می کنند.
گل سرامیک نسبت به گل رس زودتر خشک می شود و پس از خشک شدن کاملا ترد است. یعنی مثلاً به راحتی با ناخن می توان روی آن خراش ایجاد کرد که البته این می تواند یک مزیت نیز باشد چرا که مرحله پرداخت کار شما، پس از خشک شدن را تسهیل می کند. اما باید قبل از پخت شدیداً با احتیاط و آرامی با آن برخورد کنید تا آسیب نبیند و یا نشکند.
به دلیل این ویژگی ترد و شکننده بودن گل سرامیک بهتر است بلافاصله پس از خشک شدن کامل، پخته شود.
گل سرامیک که به آن خمیر سرامیک هم می گویند، پس از پخت مقاومت بالایی خواهد داشت و در برابر ضربه و رطوبت مقاوم خواهد شد.
گِل اِستون وِر
گل استون ور (stone ware) از نظر ظاهری بسیار شبیه به گِل سرامیک است. رنگ این گل نیز طوسی است و پس از پخت کاملا سفید می شود.
این نوع گِل فرمولی خاص دارد که آن را از تمام انواع گل های سرامیک جدا می کند. استون ور از نوعی رس غنی با مواد گداز آور تشکیل شده که دمای پخت بالایی را می تواند تحمل کند و هنرمندان می توانند کار خود را تا دمای 1200الی1300 بپزند. در حالی که بدنههایی که از جنس سرامیک ساخته شده اند معمولی تا نهایت 1100 پخته میشوند. پس بدنههای ساخته شده از گل استون ور میتوانند دمای بیشتری را تحمل کنند. به دلیل این ویژگی خاص، بیشتر هنرمندان سرامیست هستند که از این نوع گل استفاده می کنند و نه مجسمه سازان، چرا که تحمل دمای بالا ضرورتی در مجسمه سازی ندارد مگر در طرح ها و ایده های خاص.
بافت استون ور هم مانند گل سرامیک به آب زیاد نیاز ندارد و هنگام کار با آن لازم نیست دائما مراقب حفظ رطوبت دست هایتان باشید.
استون ور پیش از پخت مانند گل سرامیک بسیار ترد و شکننده است و باید بلافاصله پخته شود، اما پس از پخت به دلیل ترکیب معدنی ای که دارد و دمای بالایی که هنگام پخت تحمل می کند، یکی از مقاوم ترین انواع سفال است.
گِل سیاه (مجسمه سازی)
گل سیاه یکی از متمایز ترین انواع گِل سفالگری و مجسمه سازی است که کار با آن بسیار لذت بخش است. این گل به راحتی گل های دیگر تهیه نمی شود.
همان طور که از نام گل سیاه معلوم است ، رنگ آن طوسی تیره است و بافتی روغنی که دارد که کار را برای مبتدیان و کودکان بسیار راحت و لذت بخش می کند.
از این گل معمولا برای مجسمه سازی استفاده می شود اما بسیاری هم هستند که برای ساخت ظروف و دیگر اشیای سفالی از آن استفاده می کنند.
به خاطر رنگ خاص و بافت ویژه ای که گل سیاه دارد، کار با آن از هر گل دیگری لذت بخش تر است. هنگام کار با گل سیاه به ندرت لازم است دست خود را خیس کنید و شکل پذیری و بافت پذیری آن عالی است.بافت آن به گونهای است که شما میتوانید جزئیات را به خوبی روی آن اجرا کنید.
از ویژگی های دیگر گِل سیاه این است که میتواند آب را بیشتر در خودش حفظ کند و بافت بسیار نرم و یکنواختش باعث میشود که برای مدلسازی، ساخت انواع فیگور و مجسمه ایدهآل باشد.
با توجه به ویژگی هایی که از گِل سیاه گفتیم، ما معمولا برای کودکان این گل را پیشنهاد می کنیم.
گل سیاه پیش از پخت تُردی کمتری نسبت به گل های سرامیک و استون ور دارد و کمی مقاومتش بیشتر است، اما مقاومت آن نسبت به گل رس خام خشک شده کمتر است. این گل پس از پخت به رنگ سفید در می آید و در برابر رطوبت، آب و ضربه مقاوم می شود.
بافت آن به گونهای است که شما میتوانید جزئیات رو به خوبی روی آن اعمال کنید.
گل سیاه مجسمه سازی در گروه خمیرهای بر پایه آب قرار میگیرد. با وجود آنکه ماده اصلی تشکیل دهندهی آن همچون دیگر گلهای سفالگری خاک رس است ولی مواد تشکیل دهنده و شیوه تولید آن سبب بهینه شدن خصوصیاتش برای مدلسازی و مجسمهسازی شده است.
در این مقاله انواع گِل سفالگری و مجسمه سازی را بررسی کردیم و ویژگی های آن ها را بر شمردیم، اکنون شما می توانید به راحتی، باتوجه به ویژگی هایی که در نظر دارید گِل مورد نظر خود را انتخاب کرده و آن را تهیه کنید.
شما می توانید هریک از سفارشات گِل خود را با هر وزنی که می خواهید، در سایت ثبت کنید تا تیم هنرهند در سریع ترین زمان ممکن آن را برای شما ارسال کند.
همچنین اگر سوالی دارید یا نیاز به راهنمایی و کمک بیشتری دارید می توانید با تماس با ما از مشاوران هنرهند، سوال خود را بپرسید.